Bitcoin liệu có được xem và thừa nhận như một loại tài sản??

 

Không giống như các loại tiền tệ vật chất truyền thống, như đô la hay euro, Bitcoin vốn dĩ nó không được in ra thay vào đó được thể hiện dưới dạng đồng tiền kỹ thuật số, được tạo ra và nắm giữ dưới dạng điện tử. Dù vẫn gây tranh cãi về giá trị thực sự của mình.

Tuy nhiên, Bitcoin tiếp tục vượt ngưỡng 60.000 USD trong tuần qua và nhận được sự quan tâm của các nhà đâu tư trong và ngoài nước, bất chấp những quy đinh pháp luật khi thừa nhận đồng tiền này không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam. Vậy, loại đồng tiền này có được xem một loại tài sản được điều chỉnh  trong Bộ luật dân sự hay không?

Căn cứ tại Khoản 1 Điều 105 Bộ luật dân sự 2015 có quy định: Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản.

1. Bitcoin có phải là vật hay không?

Hiểu theo khái niệm pháp lý, vật là tài sản, một loại tài sản hữu hình. Tuy nhiên, không phải mọi vật chất đều được coi là tài sản trong giao dịch dân sự. Nước biển, không khí trong tự nhiên không được coi là tài sản.

Như vậy, muốn trở thành vật trong dân sự phải thỏa mãn những điều kiện sau:

+ là bộ phận của thế giới vật chất;

+ con người chiếm hữu được;

+ mang lại lợi ích cho chủ thể;

+ có thể đang tồn tại hoặc sẽ hình thành trong tương lai.

Vì những đặc thù của Bitcoin chắc chắn nó không phải là vật.

2. Bitcoin có phải là tiền hay không?

Tại Điểm a, Điểm đ khoản 2 Điều 6 và Điều 16 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 có thể thấy: Bitcoin không được xem là ngoại tệ, đồng thời không phải là ngoại hối vì bitcoin không phải đồng tiền của bất cứ một quốc gia nào trên thế giới.

Vì thế, Bitcoin nó không được xem là tiền.

3. Bitcoin có phải là giấy tờ có giá hay không?

Dựa vào Bộ luật dân sự cũng như Luật ngân hàng nhà nước Việt Nam thì có thể thấy giấy tờ này phải do các chủ thể được phép phát hành. Thể hiện dưới dạng trao đổi hối phiếu đòi nợ, hối phiếu nhận nợ, séc, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu công ty, kỳ phiếu, cổ phiếu, tín phiếu...

Vì nó không chịu sự điều chỉnh bởi bất cứ một quốc gia nào phát hành ra, do đó không thuộc giấy tờ có giá.

4. Bitcoin có phải là quyền tài sản hay không?

Tại Điều 115 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định: Quyền tài sản là quyền trị giá được bằng tiền, bao gồm quyền tài sản đối với đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, quyền sử dụng đất và các quyền tài sản khác. 

Bitcoin ngay từ đầu thể hiện dưới dạng tiền ảo, do đó không phải là quyền tài sản.

Như vậy, căn cứ từ những quy định pháp luật nêu trên có thể thấy Bitcoin không phải là một loại tài sản được cụ thể hóa trong Bộ luật dân sự 2015. Tuy nhiên, việc giao dịch, mua bán vẫn diễn ra thường xuyên và rất nhiều người trở nên giàu có vì đồng tiền này mặc dù bản thân nó không được tạo ra bởi bất cứ một quốc gia hay nhà nước nào.