Sự tham gia của người dân trong lập quy hoạch sử dụng đất

Thôn 6 là một thôn mới hình thành tại xã miền núi L.N. Dân cư trong thôn gồm có 50 hộ, tất cả đều là dân xây dựng kinh tế mới ở vùng xuôi lên. Do thôn mới hình thành được vài năm nên quy hoạch đất đai chưa rõ ràng, đặc biệt là chưa có quy hoạch khu nghĩa địa cho thôn. Năm ngoái, gia đình bà Bình trong thôn có cụ ông qua đời, cả nhà tìm đất để mai táng nhưng không được, vì định chôn cất vào chỗ nào thì cán bộ địa chính xã đều nói có thể đất khu vực ấy sẽ thuộc diện quy hoạch nay mai, nên nếu an táng ông cụ ở đó thì sau này sẽ phức tạp và tốn kém cho việc di dời. Cuối cùng gia đình bà Bình phải cạy cục Trưởng thôn và Trưởng Chi hội Nông dân trong thôn sang thôn 4 cạnh đó vận động, thuyết phục để xin nhờ an táng ông cụ trong nghĩa trang thôn 4. Từ sau sự việc của nhà bà Bình, dân thôn 6 rất lo lắng cho những sự việc tương tự về sau nên đã lập ban đại diện nhân dân cùng Trưởng thôn đến UBND xã đề nghị bố trí cho thôn một khu nghĩa địa. Sau đó dân thôn 6 nhận được bản thông báo của xã với nội dung: do đất thôn 6 chưa được quy hoạch nên xã bố trí nghĩa địa thuộc địa bàn thôn 3 làm nghĩa địa chung để an táng người chết là dân thôn 6 và thôn 3. Dân thôn 6 rất bất bình và phản đối thông báo này vì địa bàn thôn 6 ở vùng cao, đi lại khó khăn, trong khi thôn 3 ở vùng thấp, gần UBND xã. Do vậy, dân thôn 6 tiếp tục kiến nghị với UBND xã về vấn đề này. Trong trường hợp này, UBND xã cần giải quyết như thế nào?

    Nội dung này được Cơ sở dữ liệu Quốc gia về văn bản pháp luật tư vấn như sau:

    • Nhận định về cách giải quyết của UBND xã L.N đối với yêu cầu của dân thôn 6

      Trước hết, cần khẳng định là việc UBND xã L.N khi ra thông báo về việc giải quyết cho dân thôn 6 được an táng người chết ở thôn 3, một thôn cách xa thôn 6, đi lại không thuận tiện là chưa thực hiện đúng quy định của Quy chế thực hiện dân chủ ở xã về vấn đề này. Đồng thời, cách giải quyết đó cũng cho thấy UBND xã chưa quan tâm thích đáng đến yêu cầu bức xúc của nhân dân thôn 6, vốn phần lớn là người đi xây dựng kinh tế mới. Việc giải quyết không thoả đáng nguyện vọng chính đáng của người dân bằng những biện pháp hợp tình hợp lý, thể hiện tính dân chủ sẽ dẫn đến sự mất ổn định tình hình của một thôn mới hình thành.

      Vấn đề pháp lý đặt ra trong tình huống này là: vai trò của chính quyền xã (cán bộ địa chính, UBND xã và HĐND xã) trong lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai và giải quyết nguyện vọng chung của nhân dân? Vai trò của người dân trong thôn 6 liên quan đến việc lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đai?

      Về thẩm quyền lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai trên địa bàn xã theo quy định tại khoản 4 Điều 25 và khoản 4 Điều 26 Luật Đất đai năm 2003 thì thẩm quyền lập dự thảo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong trường hợp này thuộc trách nhiệm của UBND cấp xã, việc phê duyệt quy hoạch, kế hoạch thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện. Do đó, với nguyện vọng của dân thôn 6, là thôn mới hình thành, lại chủ yếu là người di dân từ nơi khác đến thì UBND xã cần phát huy vai trò chủ động để xem xét việc quy hoạch đất ở khu dân cư này, và coi đó là một biện pháp quan trọng để ổn định đời sống dân cư.

      Về quyền của người dân trong xã trong việc tham gia quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai

      Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai là loại việc mà người dân địa phương có quyền được biết (khoản 3 Điều 5 Quy chế thực hiện dân chủ ở xã). Đồng thời, đây cũng là loại việc mà nhân dân có quyền tham gia ý kiến. Cụ thể, theo khoản 3 Điều 10 Quy chế thực hiện dân chủ ở xã: người dân có quyền bàn bạc, tham gia ý kiến vào “Dự thảo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai ở địa phương...”. Trong tình huống này, UBND xã chưa tham khảo ý kiến người dân để tìm hiểu nguyện vọng của họ mà đã ra thông báo về phương án giải quyết không phù hợp với nguyện vọng của người dân (an táng người chết của thôn 6 chung tại nghĩa địa của thôn 3, là nơi đi lại khó khăn, bất tiện). Việc ra thông báo của UBND xã như vậy là không thực hiện đúng quy định của Quy chế thực hiện dân chủ ở xã. Phương án giải quyết tình huống với vụ việc này, UBND xã L.N cần giải quyết như sau:

      - Do 50 hộ dân thôn 6 sống ở vùng kinh tế mới, địa bàn núi cao, xa xôi, tách biệt trung tâm xã, nên UBND xã cần quan tâm thích đáng đến việc quy hoạch riêng khu nghĩa địa cho thôn, nếu không thể sử dụng chung khu nghĩa trang của xã.

      - Trình tự tiến hành:

      + Dân trong thôn đề đạt ý kiến với Trưởng thôn và đại biểu HĐND xã;

      + Trưởng thôn 6 và đại biểu HĐND xã tổng hợp ý kiến của dân và kiến nghị trực tiếp lên Chủ tịch UBND xã;

      + Chủ tịch UBND xã chỉ đạo cán bộ địa chính rà soát lại quỹ đất ở địa phương, trên cơ sở đó tính toán phương án quy hoạch đất cho khu nghĩa địa;

      + Sau khi có phương án quy hoạch đất cho khu nghĩa địa, UBND xã cần tổ chức đưa ra cho dân thôn 6 thảo luận, lấy ý kiến đóng góp về tính phù hợp, thuận tiện hay đảm bảo vệ sinh môi trường...;

      + Trên cơ sở ý kiến đóng góp của nhân dân, chính quyền xã hoàn tất dự thảo quy hoạch và chỉnh lý, trình lên Phòng Tài nguyên - Môi trường của UBND huyện, để Phòng thẩm định và trình Chủ tịch UBND huyện ra quyết định chính thức phê duyệt quy hoạch khu nghĩa địa;

      + Sau khi bản quy hoạch được phê duyệt, quy hoạch chính thức phải được thông báo rộng rãi, công khai cho dân biết. Có thể công bố bằng cách niêm yết tại trụ sở UBND, đồng thời gửi văn bản về cho Trưởng thôn 6 để báo với nhân dân trong thôn; hoặc cũng có thể thông báo trong các cuộc họp đoàn thể, tổ chức kinh tế (ví dụ: đội sản xuất) trong thôn (Điều 6 Quy chế thực hiện dân chủ ở xã).

      - Nếu trong trường hợp tất cả quỹ đất ở thôn 6 và trong xã đều thuộc diện được đưa vào sử dụng và không còn chỗ để làm khu nghĩa địa, cần kiến nghị lên chính quyền xã để lập kế hoạch giải phóng mặt bằng khu đất đã sử dụng, nhằm đảm bảo nhu cầu chính đáng của nhân dân. Dự thảo kế hoạch do cán bộ địa chính xã phối hợp với Trưởng thôn, xin ý kiến của Đảng uỷ xã lập ra. Dự thảo kế hoạch này cũng phải đưa ra nhân dân góp ý kiến (bằng cách tổ chức họp dân), phương án mà dân thống nhất tán thành cần lập thành biên bản gửi lên cán bộ địa chính xã, trình lên Chủ tịch xã; sau đó Chủ tịch xã trình lên UBND huyện để cơ quan này xem xét phê duyệt và tổ chức triển khai giải toả và thiết lập khu nghĩa địa.


    Nguồn:

    CƠ SỞ DỮ LIỆU QUỐC GIA VỀ VĂN BẢN PHÁP LUẬT
    Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo, Quý độc giả cần xem Căn cứ pháp lý của tình huống này để có thông tin chính xác hơn.
    Ý kiến bạn đọc
    CĂN CỨ PHÁP LÝ CỦA TÌNH HUỐNG NÀY
    THÔNG TIN NGƯỜI TRẢ LỜI
    Hãy để GOOGLE hỗ trợ bạn