Xác định di chúc có hiệu lực hay không?

Ngày hỏi:15/08/2013

Tôi có một vấn đề muốn hỏi như sau: Ông A và bà B là vợ chồng hợp pháp, cha mẹ ông bà đã mất, bà b mất năm 2007, ông A mất năm 2012, 2 người có tài sản chung là 3 căn nhà, có 3 người con. Trước khi mất ông A để lại di chúc cho anh C một căn nhà để làm thờ cúng, 2 căn nhà còn lại ông A không để lại di chúc. Do không viết được nên ông a đã nhờ người khác lập di chúc và ký tên vào tờ di chúc, đồng thời nhờ 1 người em ruột của mình  là ông d làm chứng vào tờ di chúc. 1. Nay anh C yêu cầu được hưởng căn nhà trên của ông a có căn cứ pháp luật không? 2,. Chỉ đánh giá về việc định đoạt 1/2 căn nhà thuộc quyền sở hữu của ông a trong di chúc, không đánh giá về việc định đoạt tài sản do bà b để lại thì di chúc của ông a có hợp pháp hay không? Ông D có thuộc đối tượng không được làm chứng hay không và nếu di chúc trên chỉ có một người làm chứng có được không? Nếu không được vậy giá trị của di chúc bằng văn bản có một người làm chứng lại không hợp lệ bằng di chúc viết tay không có người làm chứng hay sao?

    • Nội dung bạn hỏi được Bộ luật dân sự quy định như sau:

      "Ðiều 650. Di chúc bằng văn bản

      Di chúc bằng văn bản bao gồm:

      1. Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng;

      2. Di chúc bằng văn bản có người làm chứng;

      3. Di chúc bằng văn bản có công chứng;

      4. Di chúc bằng văn bản có chứng thực.

      Ðiều 652. Di chúc hợp pháp

      1. Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

      a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ hoặc cưỡng ép;

      b) Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật.

      2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

      3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

      4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Ðiều này.

      5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp, nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn năm ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực.

      Ðiều 653. Nội dung của di chúc bằng văn bản

      1. Di chúc phải ghi rõ:

      a) Ngày, tháng, năm lập di chúc;

      b) Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;

      c) Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản hoặc xác định rõ các điều kiện để cá nhân, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;

      d) Di sản để lại và nơi có di sản;

      đ) Việc chỉ định người thực hiện nghĩa vụ và nội dung của nghĩa vụ.

      2. Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu; nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được đánh số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc.

      Ðiều 654. Người làm chứng cho việc lập di chúc

      Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:

      1. Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc;

      2. Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc;

      3. Người chưa đủ mười tám tuổi, người không có năng lực hành vi dân sự.

      Ðiều 676. Người thừa kế theo pháp luật

      1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

      a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

      b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

      c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

      2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

      3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.".

      Theo thông tin bạn nêu, đối chiếu với các quy định pháp luật nêu trên thì di chúc do ông B lập không đảm bảo giá trị hiệu lực bởi các lý do sau:

      - Chưa có căn cứ xác định ông B có toàn quyền quyết định đối với di sản (ngôi nhà);

      - Người làm chứng không đủ điều kiện làm chứng theo quy định tại Điều 654 Bộ luật dấn sự.

      Di chúc phải đảm bảo điều kiện theo quy định tại Điều 652 Bộ luật dân sự mới là di chúc hợp pháp...


    Nguồn:

    Theo Dân Luật
    Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo, Quý độc giả cần xem Căn cứ pháp lý của tình huống này để có thông tin chính xác hơn.
    Ý kiến bạn đọc
    CĂN CỨ PHÁP LÝ CỦA TÌNH HUỐNG NÀY
    THÔNG TIN NGƯỜI TRẢ LỜI
    Hãy để GOOGLE hỗ trợ bạn